ASTROKLOK RAADSZAAL ST

MEGA-ASTROWATCH IN RAADSZAAL

VAN SINT ANTHONIS

( ontworpen door Jacob Venker )

Kom binnen en kijk eens naar boven. Want tegen het plafond van deze raadszaal hangt een astronomisch kunstuurwerk. Het heeft een diameter van anderhalve meter.        

Astint.gif (77771 bytes)Deze afbeelding is niet opgenomen in de meegeleverde ZIP. Oorspronkelijke verwijzing

Het is in feite een kopie van het in 1980 verschenen zakhorloge Astrowatch(1) dat al geruime tijd niet meer te koop is.

De wijzerplaat van deze 'volautomatische sterrenkaart' heeft een diameter van maar liefst anderhalve meter. Rondom zien we de 12 symbolen van de dierenriem van Ram tot en met Vissen.  Je ziet tevens een vergulde wijzer. Daarop zit een boog. Deze wijzer maakt omwentelingen,linksom en steeds in iets minder dan een etmaal, om precies te zijn in 23 uur 56 minuten en bijna 4 seconden. Met deze relatief trage beweging imiteert deze wijzer de beweging van de aarde om zijn as. M.a.w.: wanneer we in werkelijkheid met ons gezicht naar het zuiden staan bewegen ook wij linksom ten opzichte van de zon, de maan en de sterren.

Ten opzichte van de sterren en de zon verandert de positie van onze aarde iedere dag, op een haartje na,  1/360ste deel = 1 booggraad van de cirkelvormige baan die de aarde om de zon beschrijft. Door het uurwerk wordt deze ene graad verschil doorlopend verrekend. Dit is dan ook de reden waarom de wijzer per etmaal 4 minuten (=1 booggraad) voorloopt.

Zomer- of wintertijd kent dit uurwerk uiteraard niet, want de beweging van de aarde trekt zich daar nu eenmaal niets van aan. Zonder onderbreking loopt het uurwerk met een continue snelheid. Zoals reeds eerder vermeld is deze beweging een fractie sneller dan 1 booggraad per 4 minuten.

Op de wijzer zit een pijl. Die wijst, ongeacht de positie waarin deze zich bevindt, steeds naar het denkbeeldige zuiden van de hemel, ook wel de Midhemel of het MC    (Medium Coeli) genoemd.

Het punt waarop de sterren ondergaan wordt met deze klok door een kunstmatige horizon bepaald. Deze horizon is de boog die de wijzer kruist.

De ecliptica is de denkbeeldige zonnebaan. Dat is de dunne gele excentrische cirkel tussen de sterren. Kijken we op 21 juni om 13:35 uur naar onze klok, dan zien we de pijl van de wijzer op de grens van het teken Tweelingen en Kreeft staan. Daar raakt de excentrische cirkel de roodwitte graadverdeling er omheen bijna. Op dt punt ligt deze cirkel tevens het verst van met middelpunt van de wijzerplaat verwijderd. Precies een half jaar later (op 21 december om 12:35 uur) staat de pijl van de wijzer op het punt waar die afstand het kleinst is en deze cirkel op dat moment het verst van de roodwitte graden verwijderd ligt. Overigens, omdat iedere dag om ongeveer12:35 uur (wintertijd) en 13:35 uur (zomertijd) het in het oosten van Nederland het ware midden van de dag is, zegt dit nu tevens iets over de zonnehoogte van dat moment. Op de afbeelding hierboven (de situatie op 3 oktober om 13:35 uur zomertijd) staat de wijzer met de pijl midden in het herfstteken Weegschaal en reikt de cirkel op dat punt nog maar tot halverwege de afstand van de roodwit geblokte rand tot de horizon daaronder. Dit is uiteraard al aanmerkelijk minder hoog dan wanneer het op dat tijdstip de 21ste juni zou zijn geweest.

De Ascendant:  De 'ascendant' is het teken dat op de oostelijke horizon verschijnt. Het zit zo: Trekken we een denkbeeldige lijn vanaf het midden van de klok door het punt waar de ecliptica-cirkel en de horizon elkaar snijden, dan vinden we hiermee aan de linker zijde van de wijzer de z.g. ascendant. Daar ligt het denkbeeldige oosten. Dit snijpunt varieert qua ligging echter voortdurend. Op het ene moment van de dag ligt dit punt helemaal onderaan het uiteinde van de horizonboog (Dit is in het noordoosten wanneer het teken Kreeft opkomt). Maar 12 uur later (wanneer het teken Steenbok opkomt) ligt het weer veel hoger in het zuidoosten en dan ook ietwat dichter bij het midden van de wijzerplaat.Tweemaal per etmaal vinden we de ascendant en descendant precies haaks op de wijzer staan. Dit is wanneer de pijl van de wijzer op de grens, of tekenwisseling, van Boogschutter en Steenbok, maar ook die vanTweelingen en Kreeft staat.

De tekens van de dierenriem -twaalf in getal- vinden we in de buitenste cirkel rondom de sterrenhemel.

Ook in de astronomie dienen deze tekens als een 'knoop in de zakdoek', met name daar waar het de plaatsbepaling van alle hemellichamen betreft. Het is een onvergankelijk gegeven zolang de aarde maar steeds dezelfde baan om de zon blijft beschrijven. In die regelmatige jaarlijkse baan kennen we onze vier seizoenen en alle daarbij behorende jaarfeesten. Dit onvergankelijke en ook onveranderlijke gegeven zit -qua ritme- zo diep in de westerse mens en onze natuur verankerd dat daaruit bijvoorbeeld ook de astrologie is ontstaan. De twaalf tekens van de dierenriem hebben dan ook  t o t a a l  niets met de twaalf sterrenbeelden te maken. De sterrenbeelden zijn namelijk de fysieke gedaanten van de sterrencombinaties zoals we die feitelijk kunnen waarnemen. Die liggen echter sedert het begin van de jaartelling inmiddels bijna dertig graden verschoven ten opzichte van de tekens.

In die oeroude astrologische symboliek van de 12 tekens   komen we in de winter ( gerekend vanaf de zonnewende) en in het voorjaar de dieren met de hoorns tegen. Dit zijn de tekens Steenbok, Ram en Stier. Wanneer de zomer begint zijn dit dieren met scharen en klauwen: Dat zijn Kreeft, Leeuw, Schorpioen. Ietwat later in deze ontwikkeling komt ook de mens zelf in beeld. Dit is in de tekens Boogschutter (een man op een paard) en tot slot in de Waterman (de man met waterkruik).

Astrologen hechten veel waarde aan de psychologische inhoud van de tekens van de dierenriem (van Ram t.m. Vissen). Als ware het een 'matrix' zien ze de dierenriem als onderdeel van een dynamisch proces in de tijd waarin passieve en actieve processen (de tekens) elkaar afwisselen en onderling aanvullen.   

Ook wanneer men minder thuis in de technische kant van de astrologie kunnen we ons eigen teken in deze klok terug vinden. We dienen dan echter wel ons eigen tekensymbool en/of dat van vrienden en relaties te kunnen herkennen. Scroll hiertoe een klein eindje verder naar beneden.

De astrologie zegt dat iemand zich goed in zijn element voelt en ook een zekere indruk op een ander kan maken wanneer zijn eigen teken door de wijzer wordt aangewezen. Gelet op en gegeven de omstandigheden voelt hij zich op dat moment beoordeeld of moet hij iets presteren wanneer zijn eigen teken op de ascendant staat. Dat is iedere volgende dag vier minuten vroeger.

Wyzerpl.gif (154271 bytes)Deze afbeelding is niet opgenomen in de meegeleverde ZIP. Oorspronkelijke verwijzing

De wijzer van dit uurwerk doorloopt in 23 uur en 56 minuten  de twaalf tekens van de dierenriem. Hun astrologische kenmerken lees je hieronder.

Ram: optreden, doen, uitvoeren en uitdagen, zich laten gelden, pionieren, het voortouw nemen. (21 maart - 21 april)

Stier: vertrouwen, volgen, geloven, willen, onder druk zetten en doorduwen, leren zorgvuldig te worden (21 april - 21 mei)

Tweelingen: spreken, leren, combineren en communiceren, doorgeven en bemiddelen (21 mei-21 juni)

Kreeft: verzamelen, verzorgen, behoeden, economie bedrijven, invoelen (21 juni - 22 juli)

Leeuw: willen, managen, consolideren, spelen en lachen, stabiliseren (22 juli - 23 augustus)

Maagd: meten, vergelijken, splitsen, zuiveren en ordenen (23 augustus - 22 september)

Weegschaal: samenwerken, afwegen en bundelen, aanvoelen (22 september - 21 oktober)

Schorpioen: analyseren, doorgronden, veranderen, zich verdiepen, stil zijn en genieten (21 oktober - 21 november).

Boogschutter:  beloven, (be-)sturen en presenteren, doceren (21 november - 21 december)

Steenbok: bemachtigen, formaliseren, vertragen, duurzaam maken, structureren en vormgeven (21 december - 19 januari)

Waterman: weten, willen, vernieuwen en doorbreken, omgooien. (19 januari - 20 februari)

Vissen: afbreken, schoonmaken, verdringen, voelen, bewegen, (re-)ageren en (op-)ruimen, liquideren, de vinger op de zeere plek leggen, dromen ( 20 februari - 21 maart)

TEKENWISSELING

Een merkwaardig fenomeen is de z.g. 'Tekenwisseling'. Ongeveer iedere twee uur later staat de wijzer op de grens tussen twee tekens. Tijdens informele ontmoetingen en bijeenkomsten wil de sfeer daarbij dan nogal eens ingrtijpend veranderen of wordt een bepaalde sleur doorbroken. Een andere verklaring dan een astrologische bestaat hiervoor tot nog toe niet behoudens dan die welke hiervoor destijds door de Zwitserse psycholoog C.G.Jung werd gegeven in zijn boeken "Synchroniciteit' en ''Archetypen".  Maar ook tekenwisselingen op de ascendant geven sfeerveran- deringen aan. Dan dient de pijl van de wijzer gericht naar het zuiden) op 6 grd Ram, 20 grd Stier, 11 grd Leeuw, 25 grd Maagd, 6 grd Schorpioen, 13 grd Steenbok of 25 grd Waterman te staan. (Let hierbij even op het volgende: Een groot rood blokje is 5 graden lang = 20 minuten, en de kleine rode en witte streepjes daarvan zijn ieder 1 graad  lang = 4 minuten per streepje. Je telt en leest van teken tot teken altijd linksom. De tekengrens is altijd 0 graden terwijl ieder teken 30 graden lang is ).

Midhemelduiding

De pijl van de wijzer wijst altijd naar de Midhemel (het MC). Om de twee uur verandert de Midhemel van teken.

De astrologische betekenis daarvan is alsvolgt.

Een voorbeeld. Grondig en onfgebroken overleg duurt vaak niet langer dan twee uur. Dat is precies de lengte van een ecliptica-teken. Het teken waarin de Midhemel zich op dat moment  bevindt illustreert doorgaans het gespreks- onderwerp en vaak ook de noodzaak of intentie juist in de sfeer van het op dat moment aangewezen teken iets te formaliseren of te begrenzen.

September 2001: De huidige spanning in de wereld werd aan de hand van planeetstanden voorspeld door de journalist Oscar Hofman. Dat deed hij reeds maanden voordien  in het tijdschrift JONAS aan de hand van de posities van de planeten Saturnus en Pluto ( Het was juni 2001 toen hij bij de redactie zijn stukje indiende). Deze twee planeten staan -net als toen dit voor het laatst het geval was aan het rumoerige einde van de jaren zestig- vanaf de aarde waargenomen ook nu weer pal tegen over elkaar. Met een verschil van vijf dagen voorspelde hij een climax van de spanning rond 6 september 2001.

De Weerwijzer evenwel, markeerde 11 september 2001 als een 'S'-dag.  S-dagen zijn er ongeveer dertig maal per jaar wanneer een 'snellopende' planeet op een Tekenwisseling staat  (d.w.z. een volgend teken binnenloopt). De levenssfeer binnen onze samenleving wordt hierdoor veelal ietwat anders ingekleurd en brengt zo'n tekenwisseling daarom 'iets geheel nieuws in het nieuws' .  De 'S' staat hierbij voor 'sfeer- verandering'. De timing van deze momenten is schijnbaar toevallig, maar astronomisch gezien toch goed te berekenen. Dat komt omdat de planeten geocentrisch gemeten schijnbaar volstrekt chaotische bewegingen maken en ieder jaar op de zelfde kalenderdatum op een totaal andere positie staan. Op 11 september 2001 stond   de planeet Mars op zo'n tekenwisseling ( Deze ging toen het teken Steenbok binnen).   Meer over een stukje research op dit gebied vinden we op de site Achtergronden. Ofschoon het fascinerend is, blijft het inhoudelijk gezien evenwel buitengewoon moeilijk een uitspraak te doen over wat er nu feitelijk op het moment van zo'n tekenwisseling zal gaan gebeuren. In dat opzicht blijft elke astrologische voorspelling totnutoe vrijwel altijd multi-interpretabel. Het schiet ons mensen kennelijk aan begripsmiddelen en zintuigen te kort om dienaangaande een beter inzicht te verkrijgen. Maar voorzover het de timing van gebeurtenissen betreft blijkt dat er wel degelijk valide uitspraken mee gedaan kunnen worden. Oscar Hofman (tijdschrift Jonas) gaf in dit opzicht een mooi voorbeeld.

Heilige Sint Anthonius abt.

De aanwezigheid van de handgemaakte emaillen beeltenis van de H.Sint Antonius abt op de wijzerplaat heeft een puur ornamentele betekenis. Deze bijzonder fraaie beeltenis werd destijds in kleine kring officieel gewijd door de toenmalige pastoor Brouns. 

BEELTEN.jpg (127155 bytes)Deze afbeelding is niet opgenomen in de meegeleverde ZIP. Oorspronkelijke verwijzing

Vrij uniek is dat zowel het dorp als de zich daarin bevindende parochie de zelfde naam hebben, namelijk Sint Anthonis .

Literatuur:

(1) Venker, J., (1980):  "Astrowatch", Handleiding van het gelijknamige horloge, Uitgeverij Ankh-Hermes, Deventer (Zie afbeelding hieronder van het destijds  door de boekhandel verspreide horloge)

Awatch.gif (29889 bytes)Deze afbeelding is niet opgenomen in de meegeleverde ZIP. Oorspronkelijke verwijzing

Bij de receptie van het gemeentehuis ligt een exemplaar van de destijds door Ankh-Hermes uitgegeven handleiding ter inzage.

Het astronomisch uurwerk in de raadszaal van Sint Anthonis werd vervaardigd i.s.m. 'Tars Visuele Presentatie' (Sint Anthonis). Voor meer informatie over dit bijzondere uurwerk:   Tel. 0485 382774 en E-mail:  jacob@venker.net

astrowatch © Alle rechten voorbehouden, J.Venker, St.Anthonis

Terug naar De WEERWIJZER  of naar de GETIJKLOK

Een naam of een site zoeken? doe je via GOOGLE